Beieren

20 mei 2018

Het is stil in de polder op deze mooie pinkstermorgen. Alhoewel, stil. De klokken luiden. Een paar jaar geleden was het de grote kerk in Bru die ik rond deze tijd hoorde en het bescheiden tingeltje van het kerkje onder dun diek. Nu zijn het de klokken van Tholen, ik denk die van Stalland. Het is maar hoe de wind waait. Soms hoor je ze uit Oosterland.

Zo nu en dan leidt dat luiden tot gedoe, zoals deze week in Bru.

Bij het lezen van het artikel over de klachten van deze beierhinder moest ik denken aan een voorvalletje van zo’n vijfentwintig jaar geleden. Het was even zoeken, maar ik heb het uiteindelijk toch gevonden. De kop luidde: “Klokgelui verhinderd”.

De Zierikzeesche Nieuwsbode van 23 november 1993 vervolgt met vette tekst:

“BRUINISSE – Nog onbekenden hebben vorige week de klepel van de klok op het kerkgebouw van de Gereformeerde Gemeente in Nederland in een jutebaal verpakt.”

Om te vervolgen:

“Afgelopen zondagmorgen kwam de daad aan het licht toen het klokgebeier waarmee de gelovigen opgeroepen worden ter kerke te gaan uitbleef. De opkomst tijdens de beide zondagse erediensten had hiervan niet te lijden.”

In de erediensten van vanmorgen zal het wel gaan over de uitstorting van de heilige geest. De bijbelteksten hebben iets surrealistisch. “Op hun hoofden vertoonden zich tongen als van vuur, die zich verdeelden, en het zette zich op ieder van hen. Zij werden allen vervuld met de Heilige Geest en begonnen in vreemde talen te spreken, zoals de Geest het hen gaf uit te spreken.” En even verder: “Maar sommigen zeiden spottend: ‘Ze zullen wel dronken zijn!”

Dat laatste spreekt meer tot mijn verbeelding. In het cafeetje recht tegenover de grote kerk, het huidige ‘Petit’, werden we regelmatig vervuld met geest (zij het niet heilig). Waarschijnlijk is de voorbereiding voor deze halsbrekende toer van de klepelbinderij hier uitgebroed. In deze goudvissenkom waar op geregelde tijden in het weekeinde een harde vloed liep, werd heel wat bekokstoofd. En zo nu en dan resulteerde dat dus in een artikeltje in de plaatselijke krant. Zelf behoorde ik in die tijd tot de stamgasten, net als veel van mijn oud-collega’s uit de mosselvisserij.

Wij kwamen er ook al toen de latere burgemeester van Bru – zo kopt de PZC een dag na het beierbeklag – daar is begonnen als jongste kastelein van Nederland. Het zou maar voor even zijn. Inmiddels heeft Jeroen met zijn eigen masterplan een fraai stempel gedrukt op de invulling van het centrum van Bru. Dat laat toch maar even zien waar de echte kracht zit om zaken te doen, terwijl anderen er alleen maar over kunnen bekvechten. Dat deze ontwikkeling botst met een traditie als klokluiden, dat snap ik wel. Ook snap ik de reacties van bewoners die alles willen houden zoals het was. “Ik ga kijken of hier, zonder ruzie te maken, wat aan te doen valt”, zo besluit hij in het artikel. Een burgemeester waardig. Volgens mij komt het allemaal wel goed.

Tien jaar voordat de bel de zak werd aangebonden was er nog een akkefietje. Volgens mij ook geboren in dezelfde lokaliteit. Dat gevalletje leidde tot het volgende stukje in de Nieuwsbode van 4 juli 1983:

BRUin werkers

In de nacht van vrijdag op zaterdag is een stapper in waarschijnlijk het Bruse uitgaansleven nog even door blijven stappen en heeft voor een bruine tatoeëring door de Bruse straten en dreven gezorgd van meer dan een kilometer. De zwartwerker heeft met bruine verf onder z’n schoenen een spoor getrokken vanaf de stoep van de burgemeester tot aan het steiger waar de “P. P. C. Hoek” ligt afgemeerd. De nachtwacht, die òf met een zeemansgang ònder Schiedamse invloede verkeerde, volgde de route Dokter de Kockstraat, Molenstraat, via schoolplein en hek naar de Nieuwstraat, de Korte Ring, Oudestraat naar koaie waar de voetstappen, (maat 39 met pijn) recht voor het steiger in de gemeentehaven waaraan de “P. P. C. Hoek” ligt abrupt te stoppen.

De misterieuze stappen door de nacht hebben in Bruinisse als de wildste veronderstellingen en opmerkingen opgeleverd: van “monster van Loch Grevelingen”, via “Waar moet dat heen?” (die stappen of de daad…) tot “Rembrand van Bru”. Dat het een schilderachtig figuur betreft, die lak heeft aan de bestaande normen en deze met voeten treedt is wel duidelijk uit de verf gekomen. In dezelfde nacht zijn twee “midnightwalkers” gesignaleerd, die, als om iemand op de kast te krijgen, een bord met opschrift plaatsten in een tuin langs de Dr. de Kockstraat. Een bewogen nacht, die niet wacht op herhaling!

In diezelfde tuin zouden ruim tien jaar later de onderdelen van een geluidsscherm terechtkomen. Ook deze actie kwam uit de keuken van Petit. Het artikel begint wederom met de veelzeggende woorden: In de nacht van vrijdag op zaterdag…

Even verderop:

In Bruinisse gaat men voortdurend prat op de korte lijnen die er zijn tussen bestuurders en burgers. Burgemeester A. Vogelaar kon afgelopen vrijdag dan ook haarfijn vertellen waar de poeren in de nachtelijke uren waren bezorgd, namelijk voor de deur van de ambtwoning in de Dokter de Kockstraat.

L’ histoire se répète. Over een jaar of wat zou de Schouwen-Duiveland-editie op maandag kunnen openen met: In de nacht van vrijdag op zaterdag…

En even verderop:

Op de stoep van de Bruse burgemeester is de klepel ontwaard van de klok op het kerkgebouw …

… als het stil blijft in de polder, omdat het weer eens gestopt is met beieren.

Terug naar overzicht