Denken

26 mei 2019

Willen is kunnen

 

Deze week gaat het vooral over de verkiezingen voor het Europese Parlement. Frans Timmermans is de winnaar. Hij is de derde hond die er met het been vandoor gaat. De andere twee hebben de avond daarvoor nog een robbertje gevochten. Rutte heeft Baudet uitgedaagd voor een debat. De ervaring met de ‘riedeltjes’ over veiligheid en banen tegenover de uitdaging met provocerende vooroorlogse denkbeelden.

Om dit verhaaltje voor te bereiden luister ik de uitzending van Pauw terug. “Wanneer heeft u voor het laatst gehuild?” Met gekromde tenen zit ik te luisteren. Ik vraag mij af wat de ‘kiezer’ hier aan heeft. De kiezer die ooit aan zijn kinderen zal moeten uitleggen waarom hij juist deze bestuurders heeft gekozen die de wereld dan hebben gemaakt tot wat het dan is. Wat heeft hij of zij aan zo’n bekvechtwedstrijd, vraag ik mij af. Waarom zoveel negatieve energie?

Deze week ging het op de yoga-mat ook over energie. Eigenlijk over de kracht van het denken. Bewust aandacht geven aan een deel van je lijf. Als daar pijn zit kan de gedachte alleen al de pijn verzachten. De ‘yoga-juf’ onderwijst dat een gedachte eigenlijk energie is die je laat stromen. Voor mij een feest van herkenning. Bij aikido gaat het – net als bij yoga – vaak ook over energie.

Energie is een abstract begrip. Je kunt het vatten in natuurkundige formules. Het heeft een relatie met beweging en kracht. Of, zoals Einstein het vat in een relatie met de massa en de lichtsnelheid in het kwadraat.

In de natuurkunde proberen wetenschappers materie in stukjes te knippen om erachter te komen wat de kleinste ondeelbare deeltjes zijn. Ze schieten op atomen om deze elementaire deeltjes te vinden.

Om een idee te krijgen hoe deze deeltjes zich tot elkaar verhouden neem ik een waterstofatoom in gedachte. De kern bestaat uit een proton waar een elektron omheen draait. Stel je voor dat de kern een voetbal is dan bevindt het elektron zich in een schil op zo’n vijftien kilometer afstand. Daartussen is niks. Vervolgens kun je een dergelijk model ook voor de kern zelf maken. Met als resultaat nog meer niks. Of moet ik schrijven over ‘het niets’. Het niets dat alles maakt zoals het is.

Het ‘niets’ dat daarmee alles is.

Energie is overal en verbindt jou met de rest van het universum. Dit is wat Shimamoto shihan – een Japanse aikidoleraar – mij in verschillende stages heeft verteld. Om te kunnen bewegen, alleen of met elkaar, moet energie vrijelijk kunnen stromen. Daarvoor moet het lichaam zo ontspannen mogelijk zijn. Niet slap, maar geen spanningen of blokkades. In aikido kennen we de Japanse term misogi. Dat betekent zoiets als schoonmaken. Je ruimt je blokkades op, zodat energie weer zijn weg kan vinden. Een soort van je kamer opruimen waarmee je weer bij je bed kunt komen zonder je benen te breken.

Een andere aikidoleraar zei ooit tegen mij: “De Aarde is je beste vriend en toch zijn de meeste mensen bang van de Aarde”. Hij legde uit dat de meeste mensen bang zijn om te vallen en daarmee bang voor de Aarde zijn. Door veel te vallen – en uiteraard weer op te staan – verdwijnt de angst om te vallen. Het resultaat is een ontspannen houding zonder blokkades.

In het debat tussen Rutte en Baudet gaat het vooral over pootje haken en angst om zelf te vallen. Zouden ze ook bang zijn voor de Aarde? Bang voor de gevolgen van hun eigen doen en vooral hun eigen laten? Ze werpen blokkades op en maken rotzooi. Het resultaat is dat de energie stilvalt en niet stroomt.

Shimamoto onderwijst dat wanneer jij één hebt en de ander honderd, je samen honderd-en-een hebt. Door energie samen te brengen kun je gezamenlijk beweging scheppen. Wijsheid in al zijn eenvoud.

“De Aarde is je beste vriend”. De woorden van de andere meester blijven in mijn hoofd malen samen met de gedachte dat we de Aarde – op z’n zachtst gezegd – niet echt als vriend behandelen. Het is te hopen dat onze bekvechtende bestuurders na de uitslag van deze verkiezing zichzelf bezinnen. Wat mij betreft met de ogen dicht stilzwijgend op een yoga-matje. Even het hoofd opruimen. Het bekvechten achter zich latend. Om vervolgens in het belang van ons en onze Aarde hun energie te benutten om positief over oplossingen na te denken.

 

 

Terug naar overzicht