Kans

4 februari 2017

Deze week was de week van de watersnoodramp. Het was de week van het overlijden van Jos Beije. En het was de week van de verkiezing van sportploeg, sportvrouw en sportman van het jaar.

Toon Gerbrands, algemeen directeur van PSV, was de gastspreker tijdens het sportgala van afgelopen vrijdag. Zoals zoveel succesvolle managers heeft ook hij zijn ervaringen en adviezen in verschillende boeken opgeschreven. Met zijn twee meter en – naar eigen zeggen – zes centimeter is Toon een indrukwekkend figuur. Waar ik, zeker toen hij op het podium stond, tegenop moest kijken. Zijn peptalk ging natuurlijk over visie en focus als noodzakelijke factoren voor de succesvolle topsporter of het succesvolle sportteam. In het geval van PSV geldt het ‘wie niet sterk is (lees: minder geld heeft dan de andere grote clubs in het Europees voetbal) moet slim zijn’. En over dat ‘slim zijn’ ging het die avond.

Toon had een soort lijstje. Noodzakelijke voorwaarden voor succes. Op nummer drie na ben ik ze eigenlijk allemaal al vergeten. Nummer drie bleef mij bij omdat ik dat vaak tegenkom. De derde regel op de powerpoint zei: “Geen excuses”.

Deze week kwam ik ook het verhaal van Marc Herremans tegen. Hij was een succesvolle tri-atleet die in 2002 tijdens een afdaling op zijn racefiets op Lanzarote zijn rug brak. Zijn leven leek in één klap voorbij. De kans dat hij met een hoge dwarslaesie ooit nog zou lopen, was nul. De kans dat hij ooit zijn doelen zou halen, was nul. Maar of zijn kansen ook voorbij waren…?

De kansen waren wel voorbij voor veel inwoners van ons eiland in de eerste februarinacht in 1953. Zij verdronken in het ijskoude water dat hun huizen overdenderde. Ze versteenden van de kou op drijvende restanten van wat ooit hun dierbare have was.

Maar daar waar het verhaal van de rampslachtoffers eindigde, gaat het verhaal van Marc Herremans verder. In een indrukwekkend youtube-filmpje vertelt hij over zijn nichtje dat hem op zijn ziekenhuisbed zei dat ze blij was dat hij weer terug was. Geen zwarte rouwkaart maar een harten twee. “Met een hart, een hoofd en twee armen kan ik de iron-man winnen”, zo vertelt hij. Op zijn bucketlist kwamen drie wensen die hij allemaal – zelf en met hulp van vrienden en familie – uiteindelijk toch verwezenlijkt. De kansen van de verlamde paratroeper die op nul stonden, waren daarmee niet voorbij, doch eerder klein.

Klein waren ook de kansen voor Jos Beije toen hij ruim een week voor zijn dood een column schreef om mij nog eens lekker uit te dagen. “Dus op naar een spannend 2017”, schrijft hij in zijn laatste zin. Een paar dagen na het verschijnen van deze column zegt Aad van Wereldregio tegen mij dat het erg slecht met hem gaat. Indrukwekkend hoe Jos dan toch met het laatste beetje leven wat hem nog rest, gewoon Jos blijft.

Geen excuses, zegt Toon Gerbrands. Geen daarom-verhalen. Geen die-en-die-afschuif-smoezen. Ik kom dit soort verhalen dagelijks tegen. Ik vertel ze namelijk zelf. Wet- en regelgeving geeft altijd wel een goede reden (Toon noemt het excuses) waarom iets niet kan. De wethouder in mij houdt de wet.

Maar aan de andere kant wil de ondernemer/politicus in mij ook wel eens iets voor elkaar krijgen dat niet helemaal of soms helemaal niet past. Dat is de spanning die Jos in zijn finale column benoemt. Het is een onmogelijke situatie, een soort van nul-kans zoals Marc Herremans die van zijn artsen kreeg te horen.

Maar hoe kleiner de kans, hoe groter de uitdaging. Voor excuses is dan geen ruimte. De lange voetbaldirecteur stelt ons bij regel drie van zijn lijstje ‘voorwaarden tot succes’ de vraag wie verantwoordelijk is en wat die gaat doen. De ondernemer of de burger die wat wil, is zelf verantwoordelijk voor de inhoud van zijn verzoek. De ambtenaar is verantwoordelijk voor het advies op grond van zijn kennis van zaken en de geldende wet- en regelgeving. De wethouder is met het hele college uiteindelijk verantwoordelijk voor het definitieve besluit. Het college weegt daarbij het verzoek niet alleen aan de regels maar ook aan de politieke realiteit of een brede wens uit de bevolking.

En dan kan het zomaar gebeuren dat het college iets besluit dat ambtelijk anders is opgeschreven. Of dat burgemeester en wethouders een beslissing nemen die niet door de gemeenteraad wordt gepruimd. Allemaal niet zo erg als we maar goed in de gaten houden wie wat gaat doen. En daarbij geen excuses opwerpen maar kansen benutten.

Marc zijn ultieme wens was zelfstandig lopen. Zijn wens is vervuld nu zijn dochtertje waar alles van hem in voortleeft, zelfstandig lopen kan. Of Jos nog wensen had, weet ik niet. Hij leeft voort in de columns die hij schreef en in onze herinneringen. Net als de rampslachtoffers die in de tijd vervagen, maar in onze herinneringen blijven voortleven.

Leer van Marc, van Jos, de ramp en van onze sporters. Geen excuses. Pak je kans.

 

Terug naar overzicht