VLIEG

15 juni 2019

Rood met witte stippen kleurt de dubbelgeknoopte stropdas op het smetteloos witte overhemd van koning Willem-Alexander. Onder een stralend zonnetje beent hij met burgemeester Petter – compleet met ambtsketen en ook een rode das – langs het belangstellende publiek. “Goedemorgen”, roept de koning met een statige stap. Een paar weken geleden liep hij met dezelfde “goedemorgen” en een dito loopje aan mij voorbij bij het openen van windpark de Krammer. Deze keer opent hij een vliegenfabriek.

Bij Protix kweken ze de zwarte soldatenvlieg (hermetia illucens). Of beter, ze kweken de larven van deze vlieg. In anderhalve week vreet dit beest zich tien keer zo groot en hij lust alles. Vissen en varkens lusten vervolgens deze eiwitrijke larve en dat is de reden dat koning Willem naar Bergen op Zoom komt. Onze koning wil met zijn komst – zo vertelde hij aan een goede kennis van mij bij de Krammer – aandacht vragen voor duurzame ontwikkelingen met een positieve maatschappelijke impact. Met het kweken van de larven van de soldatenvlieg ben je minder afhankelijk van soja dat over de halve wereld versleept wordt om hier in veevoer te stoppen. Hiermee verminder je de uitstoot van CO2 en maak je voedselafval nuttig. Terecht dat onze koning met zijn komst het openingsfeestje extra cachet geeft.

Het eten dat vroeger over was, ging in mijn kindertijd naar de varkens. Nu dat niet meer mag, is het voor de weggooi. Met de soldatenvlieg als tussenstap gaat het weer naar de varkens. Zo is het cirkeltje weer rond. Natuurlijk zou je beter de maden zelf kunnen eten in plaats van varkens, maar dat is voor velen nog een stap te ver.

Het hoge bezoek aan de Brabantse vliegenfabriek is het onderwerp van gesprek na de aikido training. Na de les filosoferen we vaker over onderwerpen die duurzaamheid raken. Misschien is het deze keer ook wel een beetje ingegeven door de bijzondere sfeer van de windstilte en de ondergaande zon die deze avond rood kleurt.

Bij aikido oefen je bewegingen met een partner. Aikido kent geen competitie of wedstrijd. Alles gaat om het samen perfectioneren van die ene beweging. Het is een samenspel tussen de tori en de uke. De tori is degene die de beweging uitvoert en uke is degene die de beweging ondergaat. Tori benut de kracht (energie) van de aanval van de uke door deze op te nemen in plaats van te blokkeren zoals bij karate bijvoorbeeld. De centra – je centrum zit net onder je navel – van tori en uke cirkelen om elkaar heen. Hierbij verliest uke zijn balans en gaat naar de grond. De oefening eindigt in het wegrollen van de uke of door een controle middels een arm- of polsklem.

“Aikido is het wegtrainen van blokkades”, zegt Cor de Wit van Aikido Rotterdam. “Alleen door ontspanning kan energie stromen”. Ook voeding is energie dus kan ‘t na de training zomaar over circulair varkensvoer gaan. Maar ook de filosofie achter de ronde bewegingen geven aanleiding tot het nadenken over circulair (duurzaam) gebruik van hetgeen de Aarde ons geeft.

Duurzaamheidsdenken vraagt een zekere mate van onbevangenheid. De realiteit van alle dag werpt tal van mitsen en maren op die veranderingen in de weg staan. In aikido oefen je de beweging en alleen de beweging. Hier is er geen plaats voor ‘ja, maar’, of ‘het is niet realistisch’. Je vergeet de realiteit van alle dag, van gisteren en van morgen. Je oefent los en ontspannen. Met de onbevangenheid van een kind.

In mijn kindtijd speelde ik met lego. Ik maakte de kabelbaan na die de blokken in het zeegat gooide van waar nu de Brouwersdam ligt. En het was echt de kabelbaan en geen gespannen touwtje tussen de eettafel en zitbank.

In die levende fantasie was geen plaats voor blokkades van ‘ja, maar’, of ‘het is niet realistisch’. Het was de kinderwereld waarin alles mogelijk is.

Helaas heeft de fantasie uit mijn kinderwereld het verloren van de accumulerende realiteit die mijn leven nu eenmaal voortbrengt. Realisme die vernieuwing niet ten goede komt.

Terwijl de zakkende zon dieper rood kleurt, gaat het naast de krioelende kindjes van de zwarte soldatenvlieg ook nog over een systeemverandering in ons fiscale bestel. EX’tax is een idee van de ondernemer Eckart Wintzen (1938-2008) die grondstoffen wilde belasten en niet arbeid. Maak grondstoffen duurder en arbeid goedkoper. Zo ga je zuiniger met grondstoffen en spullen om. Niet langer vervangen (en dus weggooien) maar repareren. Meer diensten en minder productie. Hoe logisch kan het zijn.

Ik hoor het aan en reageer: ”Dat is in theorie allemaal waar, maar in de praktijk…”. Daarna slik ik mijn woorden in. Ik denk aan de woorden van Cor de Wit over het wegtrainen van blokkades. Ik denk aan mijn kabelbaan van Lego. De onbevangenheid waarmee je alles kunt wat je wilt.

“Hé, dat is interessant, waar kan ik dat vinden?”, zo vervolg ik. Na de reactie dat iemand het zal appen zoek ik mijn auto op. Eenmaal op de Zeelandbrug ontkleurt het late rood in zwart met witte stippen. De cirkel van de dag is weer rond. Ook de koning zal zo wel gaan slapen. Hij heeft zijn kind-zijn geruild voor protocol en een stijve tred. Morgen weer op naar een nieuwe feest van innovatieve duurzaamheid? Wie zal het zeggen.

Door de donkere polder kom ik thuis. Als ik op bed mijn ogen sluit, waan ik mij weer kind. Straks als ik slaap zijn er geen mitsen en maren.

Alles kan. Ik loop, ik ren en ik vlieg.

Terug naar overzicht