Wortel

4 juni 2017

Met bijna vierduizend volgers is een populier bij de Wageningen Universiteit in een paar dagen hartstikke populair geworden. Onder de naam TreeWatchWUR kunnen we het wel en wee van deze 30 jaar oude boom volgen. De resultaten van meetinstrumenten die de sapstroom meten en de dikte van de stam gaan in twittertaal het wereldwijde web op.

My sap started flowing! Overdag krimpt de boom terwijl zijn bladeren het vocht verdampen dat uit de wortels naar boven wordt getransporteerd. In de nacht zuigt de stam zich vol en zet daarmee uit. De populier heeft dus een hartslag van één per etmaal. En dat kan je dus meten aan de dikte van de stam en nu dus zien op Twitter. 

In de krant laat biologe Sass-Klaassen optekenen dat zij geen boomknuffelaar is. Het gaat haar om het meten en weten. Zij denkt dat de alsmaar uitdijende wereldbevolking steeds meer behoefte zal hebben aan hout. Het is dan aan de wetenschap om te zorgen dat we dan genoeg weten om hier op in te spelen. Vandaar dit onderzoek en de twitterende populier.

Prinses Irene kreeg bekendheid vanwege haar gesprekken met bomen. Toen ik dat destijds hoorde, dacht ik dat zij van het padje was. Zij was altijd al een beetje vreemd, zo kreeg ik mee in mijn kinderjaren, en dit was zeker een bevestiging daarvan.

Inmiddels ben ik zelf een aantal jaren verder en weet dat communicatie toch iets meer is dan praten of schrijven. Praten en schrijven doe je met je hoofd. Voelen dat iemand kwaad op je is of je leuk vindt, doe je met je hart. Verder is er nog een soort van gewaarwording met je buik. Ofwel onderbuikgevoelens. Dit gaat om een ‘voorgevoel’ van gevaar. Voordat het gevaar jou of soms ook je dierbaren belaagt, gebeurt er iets in je buik. In tegenstelling tot je hoofd of hart is de onderbuik iets van het niet-‘wetenschappelijk’ verklaarbare.

Het praten met bomen is volgens mij iets van de laatste categorie. Een niet te verklaren vorm van communicatie met levende wezens om ons heen. Eind jaren zestig zijn er verschillende proeven gedaan met planten om te zien hoe deze reageren op vaak onaangename prikkels. Met een soort van hartslagmeter werden spanningsverschillen gemeten. Het zou dus best kunnen dat planten op deze manier niet alleen reageren maar ook met elkaar en andere levende wezens communiceren.

Dat zou wellicht een verklaring zijn waarom een omgeving met veel bomen en planten voor veel mensen rustgevend is. Een boom kan niet weglopen en heeft er dus belang bij dat hij zoveel mogelijk met rust wordt gelaten. Ik kan mij zo voorstellen dat de boom mij blij wil maken, zodat ik hem geen pijn zal doen. Aan de andere kant heb ik vorige week toch mijn reuzenconifeer geamputeerd en ga hem binnenkort omzagen. Maar ja, beslissingen uit je hoofd gaan voor blije onderbuikgevoelens. Onderbuikgevoelens winnen alleen van je hoofd als je het daardoor in je broek dreigt te doen.

Aan de andere kant krijgen de lindes naast hun allochtone buurman meer licht als deze het loodje legt. Zij zullen dus blij zijn en dat geeft dan wellicht weer een extra positieve vibe. De een zijn dood is nu eenmaal de ander zijn brood. Ook in de bomenwereld.

Een van de vorige eigenaren heeft lang geleden een boom uit de kersenfamilie geveld. Daar kwam ik achter toen ik een deel van de tuin ontgroende. Drie flinke knoesten stonden in elkaar gestrengeld zo’n halve meter boven de grond. Dan kun je twee dingen doen. Niets of eruit halen. Dat laatste was (behoudens mechanisch geweld) geen optie volgens de tuinman van de horizontale- en verticale tuin. Onder de grond zit net zo iets als boven de grond, zei hij. En aan de stompen te zien moest dat een flink gebeuren zijn. Maar ik zou natuurlijk ook een stompenfrees kunnen laten komen. 

Met een spa, handschepje om de grond tussen de wortels weg te halen, een zaag en een bijl ging ik opznwouts tegen het advies van de groendeskundige aan de slag. De stompenfrees is te makkelijk. Hoeveel uren het uiteindelijk heeft gekost, weet ik niet en wil ik niet weten ook. Zaterdagavond net voor het donker werd, gaf het wortelcomplex zijn weerstand op. Losgehakt, gezaagd en gebroken lag hij in een put van een meter diep. Vandaag ben ik een hele dag bezig geweest om grondresten en rotte stukjes weg te peuteren. Ik ben er van overtuigd dat er een beeld in zit. Het moet er alleen nog uit komen. 

Bomen zijn er al veel langer dan dat er mensen op deze wereld rondlopen. Als zij in staat zijn om op een op andere manier met elkaar te communiceren dan hebben zij al die jaren een schat aan wijsheden kunnen opbouwen. Wijsheden die het hoofd en hart te boven gaan. Wijsheden die veel verder gaan dan hartslagsignalen bij pesterij of de tweets over groei of sapstroom.

Er staan veel bomen in de tuin. Ben benieuwd of zij iets van die wijsheid willen delen. Ik moet stoppen met denken en voelen. De bomen via mijn handen het werk laten doen.

Eén zijn met het beeld van de wortel.

 

Terug naar overzicht